Ana Sayfa Gezgin Liste Sonsuza Dek Kaybolma Riski Olan 10 Doğal ve Kültürel Hazine

Sonsuza Dek Kaybolma Riski Olan 10 Doğal ve Kültürel Hazine

480
0
Paylaş
Evrende sonsuzluk diye bir şey yoktur. Her şey elbet bir gün yok olmaya mahkumdur. Elbetteki savaşlar, doğal afetler ve öngörümü olmayan bazı insanlar nedeniyle dünya zenginleşme yerine hızla yok olmaktadır. Bu durum aynı hızla giderse yakın zamanda evren üzerinde var olan ve yine insanlar tarafından yapılmış olan çoğu miras yok olacaktır. Tehdit altında olan bu dünya miraslarını hatırlayalım.

01 – Diller ve Lehçeler

Dünyada toplam 7000 farklı dil vardır. Rusça, İngilizce, İspanyolca ve Türkçe milyonlarca hatta milyarlarca insan tarafından konuşulmaktadır. Mesela Lüksemburgça gibi bazı dilleri az kişi konuşmasına rağmen günümüzde kullandığımız bazı araç ve gereçler üzerinde yazıldığı için yok olmaya karşı garanti altında alınmıştır.

Lüksemburgça şanslı bir dil ama ya diğer az kişi tarafından konuşulan diller. Onlar o kadar şanslı değiller. UNESCO tarafından yapılan araştırma göre son yüzyıl için ayda 2 yada 3 dil tamamen yok oluyor.

Eski kültürlerden biri olan Bo kültürü 2010 yılında dilleri ile birlikte tamamen yok olmuştur.

02 – Sumatra Yağmur Ormanları

Endonezya da bulunan Sumatra Tropikal yağmur ormanları etkileyici boyutta 2.5 milyon hektarlık alanda gezegenimizin en muhteşem yerlerinden biridir. Sadece bu ormanlarda orangutanlar, gergedanlar ve filleri canlı ortamlarında seyredebilirsiniz.

Sumatra ormanları 2004 yılında Dünya mirasları listesine alınmıştır. Sadece 100.000 farklı bitki ve memeli türünün yaşadığı bilinmekte.

Peki ne oldu da bu koca ormanlar yok olma tehlikesi altında. Yöneticilerin plansız şekilde ormanların kullanımına izin vermesi orman alanının her yıl yaklaşık 3000 m² sinin yok olmasına neden olmaktadır. Geçen yıl Endonezya ormanlarının dört katı daha fazla ormanlık alana sahip olan Brezilya yarı yarıya daha az ormanlık alanı yok etmiş.

03 – Kütüphaneler ve Değerli Arşivler

Mısır ın Akdeniz kıyısında bulunan ikinci büyük şehri İskenderiye halk ayaklanması sırasında büyük zarar gördü. Yüzyıllar boyunca saklanan ve muhafaza edilen binlerce belge İskenderiye deki halk kütüphanesi ile birlikte yakıldı.

İlginizi Çekebilir:  Reklam

2015 yılının başlarında Musulda bulunan büyük Osmanlı kütüphanesi teröristler tarafından imha edildi. Daha sonra sünni kütüphanesi de aynı şekilde imha edildi. İçinde bulunan yüzlerce yıllık eserlerde yok olmuş oldu. Şimdi Güney Sudan da bulunan kütüphane tehdit altında bulunmakta.

Dünyamızdaki bunun gibi kütüphaneler ve değerli arşivler büyük tehlike altında. Sadece yakıp yıkmak değil çağımız teknolojisinde basılı arşivlerin çoğu dijital ortamda saklanmaya başladı. Dijital verilere her zaman her yerden kolayca ulaşılabilmektedir.

04 – Modern Mimari

1960 lı yıllara damgasını vuran modern yapılar görsellik, kullanılabilirlik ve tasarım olarak akıllarda kaldı. Avrupa da Amerika da hatta ülkemizde de bu mimariye göre yapılar bulunmakta. Yıllar geçmeye başladıkça insanlar güzel yapıların yerlerine daha basit konutlar ve binalar tercih edilmeye başladı.

modern mimari

Yeni yapılar günümüzü ele geçirmeye başladıkça eski yapılar ise tek tek yıkılmaya başladı. Bu yıkımlar bazen tahammülsüzlükten bazıları rant durumlarından bazıları ise doğal nedenlerle yada kazalar sonucu oluşmuştur. Oluşmaya da devam ediyor.

05 – Kutsal Dağ El Cerro Rico

Bolivya da bulunan El Cerro Rico dağı halk tarafından kutsal sayılmaktadır. Eskiden hüküm süren bir imparatorluğun bütün gümüş ihtiyaçlarını bu dağdan karşılamışlar. Doğal olarak dağ kevgire dönmüş vakti zamanında.

Uzun yıllar boyunca yakınındaki Potodi şehri toplama kampı olarak kullanılmış. Buraya getirilen mahkumlar kutsal dağdaki kamplarda insanlık dışı şartlarda çalıştırılmış. Bu kamplar Eldarado ve Nazi toplama kampları arasında bir yerde kalmış.

el cerro rico

Geçen yüzyılın sonlarında UNESCO tarafından Dünya Mirası listesine alınan dağ halen daha gümüş ihtiyacını karşıladığı için yavaş yavaş yok olmaya devam etmektedir.

06 – Disketler

Hep eski teknoloji diyoruz ama kullanıldığı zamanlar hayatımızın kurtarıcısı olmuşlardı. Düşük kapasiteleri şimdi kullanılan bellek kapasitelerinin yanında konuşulacak şeyler değildi. Bir programı taşımak için onlarca disket kullanıldığını düşünürsek ne demek istediğimi anlayabilirsiniz.

İlginizi Çekebilir:  En İlginç 10 Ağaç Türü

Ama ne yazık ki bizim çocuklarımız bunları hiç bilemeyecekler. Günümüz bilgisayarlarında kullanılamadığı için neye benzediklerini bile hiç bilemeyecekler. Günümüzde kullanılan compact disc ler bile yavaş yavaş tedavülden kalkmaya başladı.

disketler

Veri depolaması ve veri transferlerinde USB bellekler ve internet ortamında saklandığı için kapasiteleri her geçen gün daha da artmakta ve üzerine yeni teknolojile kurulmakta.

07 – Farklı Kültürler

İnsanların tarihleri boyunca çeşitli ritüelleri ve yaşam tarzları olmuştur. Kendi aralarında sürdürdükleri bu yaşamlar çeşitli etkinlikler, aktiviteler de ortaya çıkarmıştır. Örneğin topluluk içinde oynanan bazı oyunlar var ki bu oyunlar günümüz modern oyunların da atalarıdır.

Bunlardan biri Aborjin toplumunun icat ettiği bir oyun. Bu oyun toplumun erkekleri arasında güç testi yapmak için geliştirilmiş. Köylüler ağaçlardan 100 metre yükseklikte bir kule yapıyorlar. Bu kulenin her tarafında ağaçlardan ve dikenlerden yapılmış çıkıntılar mevcut.  Bu kuleyi yapmaları bir kaç ay sürüyor. En tepede uçta elastik bir ip bağlı ve oradan atlayan erkeğin ayaklarına bağlanıyor. Cesaret gösterebilen erkek 100 metre yükseklikten kendini aşağıya bırakıyor.

Evet bu oyun size neyi hatırlattı. Doğru bildiniz bu oyun modern Bungee Jumping yüksekten atlama oyunun atasıdır. Bu oyun az sayıdaki aborjinler tarafından da pek rağbet görmediği için unutulmak hatta yok olmak üzere. UNESCO nun yine bu tür yok olmaya yüz tutan kültürler için çalışmaları bulunmakta. Fakat yeterli kaynak ve çalışma olmadığı için yeterli değil.

08 – Dünya’nın En Eski Şehri

Dünyanın bilinen en eski şehri olan Pakistan daki Moenjodaro Antik şehri; barış ve uyum içinde yaşamış 35.000 nüfusa ev sahipliği yapmış. Günümüzde bulunduğu alan Dünyanın en önemli antik hazinelerinden sayılır. Ancak yirmi yıl sonra bu şehri sadece fotoğraflardan ve tarih sayfalarından hatırlayabiliriz.

İlginizi Çekebilir:  Rus Mutfağı'nın En Güzel 13 Lezzeti

Pakistan bağımsızlığını ilan ettikten sonra 1922 yılında yanlışlıkla kalıntılarına rastlandı. Ancak yer altı suları çok fazla ve tuzlu olunca bulunduğu alan yavaş yavaş aşağıya çökmeye başlamış. Keşfedilmemiş olsaydı belki de yerin bilmem kaç altına gömülecekti ve biz bu şehri hiç bilmeyecektik.

Moenjodaro

Yetkililerin kurtarmak için gösterdiği çabalarda nafile olmuş çünkü vasıfsız işçiler durumu daha da vahim hale getirmişler.

09 – Eski Kabileler

Günümüzde yaklaşık 150 milyon insan kabileler halinde yaşamakta. Her kabilenin kendilerine özgü örf ve adetleri var. Bazı kabileler ise dış dünyadan tamamen izole biçimde yaşamaktadır. Son araştırmalara göre bu kabilelerin büyük bir kısmı yakın zamanda tamamen yok olabilir.

Çoğu kabilelerin gençleri geleceklerini modern yaşamdan yana kullanmaları bazılarının şiddete mağruz kalması ve katliamlar kabilelerin sayılarının azalmasına neden olmakta.

kabileler

Örneğin Kolombiya daki Nakuk Kabilesi 1988 yılına kadar tamamen izole biçimde yaşadılar. Ülkede yaşanan iç savaş kabile üyelerinin yüzde sekseninin ölümüne neden olunca insanlar bu kabileden haberdar oldular.

Komşu Brezilya da daha iyisi olmuş. İzole kabileler için intihar olaylarının artmasından haberdar olan hükümet onları daha yaşanabilir yerlere götürmek için kampanya başlatmış.

Çok kötü olanları ise Afrika hükümeti Masai kabilesi köylerini basarak onları yok etmek istemiştir.

10 – Büyük Şehirler ve Ülkeler

Yakın gelecekte gezegenimiz üzerindeki bazı büyük şehirlerin yok olacağını XXI. Yüzyılın Sonuna Kadar Yeryüzünden Silinecek 9 Şehir adlı yazımda sıralamıştım. Ülkeler içerisinde en fazla nüfusa sahip olan Çin ve Hindistan en büyük tehlikelere gebe ülkeler.

Çin topraklarının coğrafi konumu kuraklık, fırtınalar ve deniz seviyesinin yükselmesi en büyük tehlikeler arasında. Özellikle Dünyadaki iklim değişikliklerinden en fazla etkilenecek ülkelerin başında geliyor. Çini etkileyecek bir tehlike aynı zamanda Hindistan ıda etkileyeceği düşünülmekte. Bu iki ülke olası bir büyük tehlikeden nüfusun %35 gibi bir kısmı etkilenebilir.

Paylaş

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here